De Vrije Wil

Sam Harris

Oorspronkelijke titel: Free Will
Vertaling: Ronald Hermsen
ISBN: 978-94-91411-47-2
NUR: 730
Actieprijs: € 10,-
Normale prijs: € 18,90
Formaat: 175 x 105 mm
Uitvoering: hardcover
Omvang: 120 pagina’s

In dit inzichtelijke, persoonlijke en provocerende boek toont Sam Harris aan de hand van de neurowetenschap, psychologie en ervaringen uit zijn eigen leven dat het hebben van een vrije wil een illusie is.

Zo toont weten- schappelijk onderzoek hersenactiviteit aan 300 miliseconde voordat een persoon ‘besluit’ zich te bewegen. En werd bewezen dat sommige bewuste beslissingen al 10 seconden eerder het bewustzijn binnenkomen. Maar het geloof in vrije wil raakt aan bijna alles wat wij mensen juist en waardevol vinden. Hoe kun je nadenken over rechtspraak, politiek, overheid, religie, relaties, moraal en ook over gevoelens van spijt of prestatie, als je er niet eerst vanuit gaat dat iedereen zelf de bron is van z’n gedachten en acties?

Zoals alle boeken van Sam Harris zal ook De vrije wil de lezer niet alleen verontrusten, maar ook aanzetten tot diep nadenken. Lees het, de keuze is niet aan jou.

Sam Harris (1967) is een Amerikaanse filosoof. Hij werd bekend met Van God Los (Arbeiderspers) en publiceerde
verder o.a. Het huidige moment: spiritualiteit zonder religie (Uitgeverij Nieuwezijds) en Waarom je nóóit moet liegen (Atlas|Contact).

De vrije wil is de eerste titel in de fondslijn Filosofie van Samsara.

Lees hier het voorwoord van Dick Swaab

‘Briljant en geestig, maar daardoor niet minder scherp en diepgravend. In De vrije wil laat Sam Harris zien dat hij met 13.000 woorden meer kan zeggen dan anderen met 100.000.’

– Oliver Sacks

Recensie

‘De vrije wil bestaat niet’

‘Het gevoel een vrije wil te hebben moeten we niet willen ontkrachten. Het motiveert mensen om minder egoïstisch en agressief te reageren. Toch blijkt dit gevoel een illusie te zijn, bewijst Sam Harris, filosoof en neurowetenschapper, in zijn De vrije wil. De vermaarde Nederlandse arts en neurobioloog Dick Swaab, die algemene bekendheid geniet als hersenonderzoeker en auteur, schreef het voorwoord.

We beschikken niet over de vrijheid die we denken te hebben. Keuzes worden gemaakt door processen in de hersenen en daar hebben we geen controle over. Informatie is al in de hersenen aanwezig voordat een beslissing bewust gemaakt wordt. Onze wil wordt bepaald door voorafgaande oorzaken en is het product van toeval en patronen van neurale activiteit, waarbij bijvoorbeeld (slechte) genen en een moeilijke jeugd een aandeel hebben. Harris kan als geen ander de lezer confronteren met scherpzinnige vragen. Wij verwijten misdadigers hun daden maar zijn zij niet óók slachtoffer? Kunnen zij er wat aan doen, er is immers geen vrije wil? Wat zijn de voorwaarden voor een vrije wil? Hoe vrij is dat dan? Hoe zit het met onze autonomie en persoonlijke verantwoordelijkheid?

In de korte hoofdstukjes worden verschillende zienswijzen van de vrije wil belicht, soms met enige herhaling van zetten. De interessante stellingen en ideeën vieren hoogtij. Keuzes komen zomaar in de geest op, alsof ze uit de leegte afkomstig zijn. Maar wat of waar is die leegte? Is dit ons onbewuste (onderbewustzijn) of het collectief geheugen? Er blijven vragen onbeantwoord. Dat maakt het geheel aantrekkelijk voor een gedachtewisseling of leesclub.

De vrije wil is een geslaagde inleiding tot dit thema en kan gelezen worden als een filosofische verhandeling of als een prikkelend betoog. Het bevat een register en een bijzonder originele conclusie. De beloofde humor blijft echter uit, maar de stof tot nadenken maakt veel goed.’

Marjan van Druenen – Hebban.nl – januari 2020

Samsara is onderdeel van de Ambassade Groep