De vlucht van de vogels
Een filosofische hervertelling van het twaalfde-eeuwse soefigedicht ‘De samenspraak van de vogels’ van Farid ad-Din Attār
Sabine Wassenberg & Kamel Essabane
ISBN: 9789493394742
NUR: 300/370
Prijs: € 24,90
Uitvoering: hardcover met linnen band
Formaat: 17 x 24 cm
Omvang: ca. 112 pagina’s
Illustraties omslag en binnenwerk: Iris van der Veen
Omslagontwerp: Nine van Vuren
Leeftijdscategorie: 9-99 jaar
Op een dag kwamen alle vogels van de wereld bijeen…
De hop beweert dat er een mysterieuze vogel is, de koning van alle vogels. Deze ‘Simoerg’ zou de vogels kunnen leiden naar een zinvol leven, dat niet bestaat uit nutteloos gefluit en gefladder. Mus en Quetzal en vele andere vogels gaan met hem mee. Onderweg komen ze spannende uitdagingen tegen. Elk van de zeven valleien roept bij de vogels diepe vragen op over moed, liefde, vriendschap en zichzelf.
Aan het einde van hun barre tocht bereikt een klein aantal vogels het paleis van de Simoerg, waar een verbijsterende verrassing hun zoektocht een onverwachte wending geeft die hen voorgoed zal veranderen…
Elk hoofdstuk wordt gevolgd door drie vragen om alleen of samen te filosoferen. Vragen waar je anders wellicht aan voorbij zou vliegen. Zo nemen dit oeroude verhaal en de prachtige illustraties je me op een reis vol avontuur en spirituele groei.
Dit sprookjesachtige verhaal is een hertaling van het klassieke soefiverhaal Manțiq at-țayr (‘De samenspraak van de vogels’) van de Perzische mysticus en dichter Farid ad-Din Attār.
Samen schreven Sabine en Kamel eerder het boek De zoon van de gazelle, waarvan een nieuwe fraaie editie dit najaar bij Samsara verschijnt.
‘Een tijdloze klassieker over spirituele groei in een onstuimige wereld – in een frisse, aansprekende hervertelling!’
– Abdelkader Benali
‘Na het prachtige De zoon van de gazelle is er nu De vlucht van de vogels, een ander juweel uit de schatkamers van het oude Perzië. Opnieuw slagen Essabane en Wassenberg erin om oude, universele levenslessen toegankelijk te maken voor (met name) kinderen.
– Mohammed Benzakour
Recensie
Een indrukwekkend filosofisch verhaal
‘De vlucht van de vogels is een filosofische hervertelling van het soefi-gedicht De samenspraak van de vogels. Een oud Islamitisch mystiek verhaal (12e eeuw) dat je aanmoedigt om zelf na te denken over wat je precies gelezen hebt. Na elk hoofdstuk staan drie filosofische vragen om de discussie hierover aan te moedigen, bijvoorbeeld “kun je wijs worden door boeken te lezen?” Het boek zelf is prachtig uitgevoerd met schitterende illustraties van Iris van der Veen. De boekuitvoering alleen is al reden genoeg om het boek aan te schaffen.
Het verhaal gaat over een groep vogels die op zoek gaan naar de Simoerg (de vogelkoning). De wijze vogel Hop roept alle vogels op om mee te gaan op deze reis. Ze moeten door zeven verschillende valleien op hun tocht om het einde van de reis te bereiken. Elke vallei heeft zo zijn eigen bijzonderheid of beproeving waar ze doorheen moeten. Veel vogels haken af op deze reis, maar een klein clubje van 30 verschillende vogels houdt vol. Zal het ze lukken de Simoerg te vinden of is dat uiteindelijk toch niet waar het om gaat? Een indrukwekkend filosofisch verhaal.’
Ineke van Nispen op Libris.nl – juni 2026
Recensie
Een warm, wijs en prachtig vormgegeven verhaal
‘Sommige boeken stralen al iets bijzonders uit zodra je ze in handen neemt. De vlucht van de vogels was voor mij zo’n boek. Ik was onmiddellijk onder de indruk van de prachtige vormgeving. De warme kleuren, de oosters aandoende mandala’s aan het begin van elk hoofdstuk, de prachtige illustraties van Iris van der Veen en de sprookjesachtige tekst maken dit tot een echt koesterboek.
Het verhaal is een hervertelling van een eeuwenoud Perzisch soefi-verhaal en volgt een groep vogels die op zoek gaat naar de mythische Simoerg. Onder leiding van de Hop trekken ze door zeven valleien, waarbij ze onderweg niet alleen de wereld maar ook zichzelf beter leren kennen.
Het verhaal vindt zijn oorsprong in het soefisme, maar voor mij voelde het vooral heel menselijk en universeel. De thema’s zijn herkenbaar, ongeacht leeftijd, cultuur of religie en dat maakt dit boek zo toegankelijk.
Mijn favoriete personage was zonder twijfel de kleine Mus. Ze is niet de sterkste of meest opvallende vogel van het gezelschap, maar juist haar bescheidenheid, moed en doorzettingsvermogen maakten haar voor mij bijzonder.
Het boek leest als een sprookje, terwijl het tegelijkertijd grote levensvragen aanraakt. Wat is echte vrijheid? Wat blijft er over als schoonheid, rijkdom, status of macht verdwijnen? En wat betekent het om trouw te blijven aan jezelf?
Wat ik het meest waardeerde, is hoe natuurlijk het verhaal uitnodigt tot filosoferen met kinderen. Na elk hoofdstuk volgen vragen om samen stil te staan bij thema’s als vrijheid, geluk, vriendschap en zingeving. Hierin merk je dat Sabine Wassenberg veel ervaring heeft met kinderfilosofie.
De vlucht van de vogels is een warm, wijs en prachtig vormgegeven verhaal vol verwondering. Een boek om samen te lezen, samen over te praten en af en toe opnieuw open te slaan.’
Ann op Instagram.com– juni 2026
Recensie
Een bijzonder, betoverend en prachtig boek
‘Wauw, kippenvel! Wat een bijzonder, betoverend en prachtig boek is dit. Alleen al de vormgeving nodigt uit om stil te staan, te bladeren en jezelf even los te maken van de drukte van de dagelijkse sleur. De schrijfstijl is toegankelijk, warm en bijna poëtisch. Sabine Wassenberg en Kamel Essabane slagen erin om een eeuwenoud soefiverhaal nieuw leven in te blazen zonder dat het zwaar of ingewikkeld aanvoelt. Juist die eenvoud maakt het zo krachtig. Jongere lezertjes kunnen zich moeiteloos verliezen in het avontuur van de vogels, terwijl je als volwassene de diepere symboliek en levensvragen herkent.
Het verhaal is beeldend en vlot geschreven. Moeiteloos word je meegenomen in de vlucht van de vogels en zie je de reis door de zeven valleien levendig voor je. De sfeervolle en prachtige illustraties van Iris van der Veen versterken het dromerige en filosofische karakter van het verhaal op een bijzondere manier. Tekst en illustraties vullen elkaar perfect aan en zorgen samen voor een magische leeservaring.
Over de opbouw van het verhaal is duidelijk goed nagedacht. Elke vallei staat symbool voor een innerlijke zoektocht en brengt thema’s aan bod als moed, liefde, verlies, vriendschap, zelfkennis en geluk. Dat maakt het verhaal niet alleen avontuurlijk, maar ook reflectief en gelaagd. Wat ik extra bijzonder vond, is dat het boek niet blijft hangen in mooie levenswijsheden alleen. Na elk hoofdstuk volgen filosofische vragen die uitnodigen om verder te denken en samen in gesprek te gaan. Dit alles op zo’n toegankelijke manier dat ook jonge lezertjes hier moeiteloos mee uit de voeten kunnen. Daarmee biedt het boek niet enkel symboliek of inzichten, maar ook echte handvatten om stil te staan bij jezelf en het leven om je heen.
Het is knap hoe dit boek zowel jonge lezertjes als volwassenen weet te raken en daarin een perfecte balans vindt. Het is een verhaal dat je als kind kunt beleven, maar dat mij als volwassene intens wist te raken. Als vogelliefhebber genoot ik bovendien enorm van de manier waarop iedere vogel een eigen karakter en betekenis krijgt. De vogels voelen nergens oppervlakkig aan; ze weerspiegelen menselijke emoties en twijfels op een herkenbare manier. Daardoor kreeg de reis iets heel ontroerends en universeels.
De vlucht van de vogels is een inspirerend verhaal vol levenslessen, verwondering, avontuur en innerlijke groei. Het boek weet zowel jonge lezertjes als volwassenen te raken en nodigt door de filosofische vragen uit om samen verder te denken en met elkaar in gesprek te gaan.
Het is een tijdloos verhaal dat zachtjes onder je huid kruipt en nog lang blijft nazinderen. Dit is niet zomaar een prentenboek, maar een verhaal met lagen. Eentje dat je niet alleen leest, maar ook voelt.’
Kim Coenen op Happykim.nl – juni 2026
Recensie
Er mogen meer van dit soort boeken verschijnen
‘Sommige kinderboeken zijn zo bijzonder dat je zelfs als volwassene ontzettend blij bent met de aanschaf ervan. Het boek brengt de rijke cultuur van een beschaving uit een regio die vaak tot simpele en negatieve concepten wordt gereduceerd, opnieuw tot leven.
Het is gebaseerd op het gedicht van de Perzische homo universalis uit de Islamitische Gouden Eeuw: Farid ad-Din Attar, een filosoof, dichter, apotheker [‘Attar], schrijver en meer en gaat over een groep vogels die op zoek zijn naar een vogelkoning, een allegorie over de spirituele zoektocht van de mens en de zin van het leven. De illustraties zijn echte kunstwerken: prachtige kleurrijke afbeeldingen van vogels en de natuur.
All in all, een uniek boek dat je gerust cadeau kan geven aan jezelf of iemand anders, een ode aan Perzië/het Midden-Oosten en de natuur. Er mogen meer van dit soort boeken verschijnen.‘
Lezer op Linkedin.com – mei 2026
Recensie
Een ideaal boek om samen te lezen
‘‘Is het verstandig om je hart te volgen?’ ‘Kunnen we het bestaan ooit bevatten?’ Passief lezen is er niet bij met deze filosofische vragen. Iedereen die het boek De vlucht van de vogels openslaat, wordt uitgedaagd om diep na te denken.
Met De vlucht van de vogels hebben Sabine Wassenberg en Kamel Essabane een klassiek verhaal in een nieuw jasje gestoken. En het is niet de eerste keer dat ze dat doen. In hun vorige boek De zoon van de gazelle hertaalden ze het 12e-eeuwse verhaal van de islamitische denker Ibn Tufayl. Het boek werd bejubeld en bekroond.
Het smaakte blijkbaar naar meer, want Sabine en Kamel zijn aan de slag gegaan met nog een klassieker uit de Arabische wereld, dit keer van tijdgenoot Farid ad-Din Attar, een beroemd dichter en denker uit Perzië. Hij schreef het verhaal De taal van de vogels en Sabine en Kamel hebben daar een moderne versie van gemaakt, samen met prachtige illustraties van Iris van der Veen.
Het verhaal gaat over alle vogels op aarde, die op een gegeven moment besluiten om op zoek te gaan naar een vogel-koning, de zogenoemde Simoerg. Voordat ze die kunnen bereiken, moeten ze door zeven valleien reizen. Hoe verder ze komen, hoe meer afvallers op deze zware tocht. Uiteindelijk bereikt een klein groepje het paleis van de Simoerg, om daar tot een bijzondere verrassing te komen.
De vlucht van de vogels telt ruim honderd bladzijdes en ziet er prachtig uit. Het is een mooi verhaal voor wie zich wil laten verwonderen door de illustraties, het verhaal of de filosofische vragen die aan het einde van ieder hoofdstuk staan. De vragen willen jonge en oude lezers meenemen op ‘een reis vol avontuur en spirituele groei’, zo staat op de achterkant van het boek. De auteurs zeggen erover: ‘Filosoferen leert je luisteren naar jezelf en naar anderen, en het laat je ontdekken wat jouw eigen mening is … Je wordt wijzer door stapje voor stapje te blijven zoeken.’
Daarom is het een ideaal boek om samen te lezen. Volwassenen kunnen het bijvoorbeeld voorlezen aan jongeren en samen met elkaar nadenken over de filosofische vragen. Het eeuwenoude verhaal gaat dan meer tot de verbeelding spreken.’
Erik Jan Tillema op Vrijzinnig.nl – juni 2026
Recensie
Een prachtig, wijs en inspirerend boek dat lang blijft nazinderen
‘Het op 8 mei gepubliceerde boek De vlucht van de vogels van Sabine Wassenberg en Kamel Essabane is een bijzonder en gelaagd boek dat oude wijsheid op een toegankelijke manier tot leven brengt voor jonge én volwassen lezers. (…)
Het verhaal is gebaseerd op het beroemde twaalfde-eeuwse Perzische gedicht Mantiq at-Tayr (De samenspraak van de vogels) van de mystieke dichter Farid ad-Din Attar. Toch voelt deze hervertelling nergens stoffig of afstandelijk aan. Integendeel: Wassenberg en Essabane slagen erin om een eeuwenoud spiritueel verhaal om te vormen tot een avontuurlijke, filosofische en ontroerende vertelling die verrassend actueel aanvoelt.
Vanaf de eerste pagina wordt duidelijk dat dit boek meer wil zijn dan een gewoon avontuur. De lezer volgt vogels als Mus, Quetzal en Hop tijdens hun zoektocht naar de mysterieuze vogelkoning Simoerg. Daarbij reizen zij niet alleen door indrukwekkende landschappen en zeven symbolische valleien, maar vooral door hun eigen gevoelens, twijfels en verlangens. Iedere vallei staat voor een innerlijke ontwikkeling, zoals liefde, inzicht, loslaten en eenheid. In de inleiding beschrijven de auteurs hoe deze reis symbool staat voor spirituele groei en het zoeken naar betekenis in het leven.
De combinatie van toegankelijkheid en diepgang maakt dit een sterk boek. Hoewel het geschreven is voor kinderen vanaf ongeveer negen jaar, bevat het verhaal meerdere lagen die ook volwassen lezers aanspreken. Filosofische vragen spelen een belangrijke rol. Na elk hoofdstuk worden de lezers uitgenodigd om zelf na te denken over thema’s als geluk, identiteit, moed en verbondenheid. Hierdoor verandert het boek van een simpel verhaal in een uitnodiging tot gesprek en reflectie. De auteurs benadrukken zelf dat filosoferen draait om verwondering, twijfelen en openstaan voor andere ideeën.
De schrijfstijl van Wassenberg en Essabane is helder, warm en beeldend. Vooral de beschrijvingen van de vogels en hun reis zorgen ervoor dat je het gevoel krijgt zelf mee te vliegen. Daarnaast versterken de illustraties van Iris van der Veen de bijna sprookjesachtige sfeer van het boek. Toch blijft het verhaal nergens oppervlakkig. Onder de avontuurlijke buitenlaag schuilt een ode aan de natuur, wijsheid en menselijke verbondenheid. De vogels symboliseren vrijheid en kwetsbaarheid, maar ook de hoop dat mensen elkaar kunnen begrijpen ondanks verschillen.
Een ander sterk punt is dat het boek verschillende culturele en spirituele tradities met elkaar verbindt. Soefisme, filosofie en symboliek worden op een begrijpelijke manier verwerkt zonder belerend te worden. Hierdoor voelt het verhaal universeel aan. Iedereen kan zich herkennen in de zoektocht van de vogels naar richting en betekenis.
Al met al is De vlucht van de vogels een prachtig, wijs en inspirerend boek dat lang blijft nazinderen. Het combineert avontuur met filosofie en maakt ingewikkelde levensvragen begrijpelijk voor jonge lezers, zonder volwassenen uit het oog te verliezen. Wassenberg en Essabane hebben een verhaal geschreven dat niet alleen uitnodigt om verder te lezen, maar ook om verder te denken.’
op Pentagramboekenwinkel.com – mei 2026
Sabine Wassenberg en Kamel Essabene hebben het moedige plan opgevat om dit oude gedicht op te pakken en te herschrijven in een ‘verhaal en het verrijkt met nieuwe scènes en avontuurlijke momenten’. Ze voegden zelfs nieuwe hoofdpersonages toe aan de vogels, zoals Mus en Quetzal en stelden aan het eind van elk kort hoofdstuk ook een aantal (filosofische) vragen aan de lezer. Het boek is weliswaar zo bedoeld voor jonge lezers, maar ik verzeker je, ook oude lezers zoals ik genoten van het boek.
De schrijvers stellen over dit gedicht in een nieuw jasje: ‘De vlucht van de vogels lijkt misschien een sprookje, maar eigenlijk gaat het ook over ons: over hoe mensen zoeken naar betekenis, naar geluk, naar richting en naar een plek in de wereld.’
En zo gaan de vogels, onder leiding van Hop -een wijze vogel met een sierlijke kuif – op zoek naar Simoerg. Deze Simoerg zal ons leren hoe te leven. Probleem is echter dat geen enkele vogel weet hoe Simoerg eruit ziet. ‘Hij kan ons alles leren, ons wijsheid schenken en onze ziel zuiveren.’
De vogel Hop is vol vuur over de reis die ondernomen kan worden, en weet nogal wat vogels te overtuigen met hem mee te vliegen. Niet alle vogels natuurlijk, er zijn er die liever blijven doen wat ze altijd deden, maar er zijn er genoeg die de reis langs de zeven valleien aanvangen.
De vallei van het zoeken, de vallei van de liefde, de vallei van het inzicht, de vallei van het loslaten, de vallei van de eenheid, de vallei van de verbijstering, de vallei van de uitwisseling om ten slotte aan te komen bij het paleis van de vogelkoning.
In elke vallei ervaren de vogels nieuwe avonturen, vragen, twijfels en vallen er vogels af die niet meer verder willen of kunnen. En bij elke vallei worden er ook vragen aan de lezer gesteld.
Is er iets waar je op kunt vertrouwen als je volledig in de war bent? Kunnen we het bestaan en het hele leven ooit bevatten? Als je deel uitmaakt van een groep, kun je dan nog jezelf zijn? Kun je gelukkig zijn zonder iets te bezitten? Kun je wijs worden door boeken te lezen? Is het verstandig om je hart te volgen?
Zo rijgen de valleien, de hoofdstukken zich aaneen, en wordt het verhaal van de vogels het verhaal van het zoeken, het proberen, het vinden van een betekenisvol bestaan. Hoe het afloopt? Dat moet jezelf maar lezen. Aan het eind van het boek staat:
‘Nu je het einde van dit verhaal hebt bereikt, heb ik je nog één ding te zeggen: Ga op zoek … De vogels hebben je de weg laten zien. Leer je vleugels kennen. En vlieg.’
Ron van Es, op zijn website, mei 2026