Waarheid is voor wie het aandurft
Herken de clichés en valkuilen van spiritualiteit
Een belangrijk boek voor wie op zoek is naar spirituele diepgang
Met een voorwoord van Hans Laurentius.
Tantrisch filosoof en Oxford-wetenschapper Christopher Wallis wijst op de schijnbaar behulpzame spirituele leringen die onze huidige cultuur domineren en laat zien hoe deze bijna-waarheden een vele malen vrijer en betekenisvoller leven in de weg kunnen staan.
In een tijd waarin spirituele zelfhulpboeken en inspirerende quotes overal opduiken, biedt de auteur een broodnodige, verfrissende tegenstem. Hij legt genadeloos bloot hoe populaire platitudes — denk aan: ‘Je creëert je eigen werkelijkheid’ of ‘Volg je bliss’ — vaak meer schade dan wijsheid opleveren. Met een scherp inzicht en jarenlange ervaring als wetenschapper en spiritueel leraar, onthult Wallis de valkuilen van de moderne spirituele zoektocht, maar laat hij ook zien hoe we ons juist daarvan kunnen bevrijden en verdiepen.
Het boek wordt daardoor actueel en onmisbaar: Wallis prikt door de oppervlakkige waarheden van de hedendaagse spiritualiteitsindustrie heen en biedt een eerlijk en diepgaand alternatief.
‘Een mens kan helderder worden, emotioneel competenter, vrijer, sterker, creatiever, intuïtiever, wijzer, ruimer, echter en meer open en bewust of zelfs vanuit Compleetheid of Heelheid leren leven (in plaats vanuit afgescheidenheid), zoals sommige anderen diepgaand inzicht in de wiskunde kunnen verwerven, zeer vaardig worden in de kunst of zich tot schaakgrootmeester of uitvinder ontwikkelen. Maar dergelijke en andere bijzondere vermogens, vaardigheden, inzichten en afwijkende wijzen van ervaren zijn daarmee niet goddelijk of bovennatuurlijk, maar juist menselijk, al te menselijk! Er kan veel als een mens zich (eindelijk eens) ergens echt op toelegt, zoals ook Wallis beaamt, vooral als deze er aanleg voor heeft, goed geholpen wordt en niet gevangen raakt in een vaag en oppervlakkig geloofssysteem of, erger nog, een cult. Dergelijke vermogens of kwaliteiten – en de eventuele activering en ontwikkeling (of de ontsporing) ervan – zijn echter niet ‘de bedoeling’, maar slechts kansen. Ze zijn niet het product van ‘genade’, het gefantaseerde welwillende universum, karma of de uitwerking van de vele levens van de ziel. Net zoals onze meer kwalijke eigenschappen, egoïstische talenten en andere dubieuze neigingen komt het goede, mooie, intelligente, sterke, hele, heldere, welwillende, wijze, en wakkere niet van boven, maar gewoon van binnenuit in zoverre de vele en altijd complexe interacties met de anderen en de algehele omstandigheden daarvoor gunstig genoeg zijn. Daar hebben we dus geen verzonnen, vage, romantische (en duistere) boven- of zielenwereld of ondersteunend universum meer bij nodig.’
— uit het voorwoord van Hans Laurentius
‘Waarheid is voor wie het aandurft is als het zwaard van een zenmeester — compromisloos én vriendelijk — en daarmee een essentiële metgezel voor iedereen die radicaal eerlijk wil zijn in de zoektocht naar de eigen essentie en de daarin aanwezige vrede.’
— Rupert Spira
‘Ik schrijf niet graag reviews maar het moet nu even. Waarheid voor wie het aandurft houdt spiri-taal uitspraken als; ‘Leef in het moment’ en ‘Alles gebeurt met een reden’ op een heldere en verruimende manier tegen het licht. Een boek om met kleine teugjes te lezen en te overdenken (met contemplatieve oefeningen) dat je echt breder kan doen laten kijken… als je durft.’
5 sterren
Lezer op Bol.com – augustus 2026
‘Wat een verrassend en intrigerend boek dat je echt aan het denken zet. Waarheid is voor wie het aandurft reikt je niet nóg meer spirituele wijsheden aan, maar laat je juist stilstaan bij de aannames en overtuigingen die je zelf hebt over spiritualiteit.
Christopher D. Wallis heeft een heldere, toegankelijke, scherpe en directe schrijfstijl. De combinatie van zijn achtergrond als wetenschapper en zijn ervaring als spiritueel beoefenaar maakt zijn benadering interessant. Wallis kijkt verder dan mooie woorden en onderzoekt wat er werkelijk achter bepaalde overtuigingen schuilgaat. Wat klopt eraan en wanneer kunnen ze ons juist in de weg zitten? Sommige stukken vragen wat meer aandacht, maar juist die momenten zetten me aan het denken en lieten me bewuster bij zijn woorden stilstaan.
Wallis behandelt uiteenlopende populaire spirituele onderwerpen, die hij afzonderlijk onderzoekt en ontleedt. Dat zorgt voor een prettige en overzichtelijke opbouw. Thema’s als waarheid, zelfacceptatie, bewustzijn, ego en vrijheid komen regelmatig terug. Wat mij vooral aan het denken zette, is het idee dat we zelfs van spiritualiteit iets kunnen maken waarbij we voortdurend aan onszelf moeten werken. We willen bewuster en gelukkiger worden en streven naar een betere versie van onszelf. Wallis laat juist zien dat we misschien meer vrijheid ervaren wanneer we dat streven wat vaker loslaten. Vooral dat inzicht vond ik erg leerzaam.
Het boek biedt niet alleen kennis en inzichten, maar ook oefeningen en praktische handvatten om de ideeën op je eigen leven toe te passen. Daardoor begon ik tijdens het lezen vanzelf naar mijn eigen overtuigingen te kijken. Welke ideeën heb ik als waarheid aangenomen zonder daar ooit echt bij stil te staan?
Juist daarin zit voor mij de kracht van dit boek. Waar veel spirituele boeken vertellen wat je kunt doen of hoe je anders naar het leven kunt kijken, laat Wallis je kritisch kijken naar wat je al gelooft. Hij bekijkt dit vanuit verschillende invalshoeken en stelt bekende spirituele ideeën ter discussie zonder spiritualiteit zelf af te wijzen. Dat maakt het boek verfrissend, verrassend nuchter en soms behoorlijk confronterend.
Waarheid is voor wie het aandurft is een inspirerend, verrassend en leerzaam boek. Wallis geeft je niet simpelweg antwoorden, maar leert je kritischer kijken naar de antwoorden die je misschien allang dacht te hebben. Zijn combinatie van wetenschappelijke inzichten en spirituele beoefening laat je stilstaan bij je eigen overtuigingen en zet je aan het denken. De oefeningen en praktische handvatten geven je bovendien de mogelijkheid om zelf met de inzichten aan de slag te gaan. Een bijzonder waardevolle en verfrissende leeservaring.’
Kim Coenen op Happykim.nl – augustus 2026
Een bespreking van Waarheid is voor wie het aandurft in het tijdschrift Inzicht
Het lijkt een deugd, het biedt vaak troost, maar is uiteindelijk zelfbedrog, dat is wat de ‘nabije vijand‘ voorstelt. Wallis benoemt tal van ‘nabije vijanden’; hij noemt ze de spirituele clichés en ondergraaft hun vermeende waarheid. Verre vijanden zien is gemakkelijk, nabije vijanden zien vraagt iets van je, is gevaarlijk, het haalt je overtuigingen onderuit. Hij stelt dat vrijwel alle populaire spirituele clichés kunnen
worden begrepen als nabije vijanden van de waarheid (Near enemies of the truth, de oorspronkelijke titel van het boek).
Waarheid, zegt hij, is van nature onbetwistbaar. En waarheid kunnen we vinden door aandacht te besteden aan het geheel van onze ervaringen, door dieper te gaan. Te luisteren naar wat pratibha is, de werkelijk innerlijke impuls, het stille weten, wat iets anders is als ‘luisteren naar je hart’. Geruststellende affirmaties moeten worden geofferd op het altaar van de waarheid, zoals: ‘Leef in het moment. Alles gebeurt met een doel. Het universum geeft me een teken. Alle wegen leiden naar hetzelfde doel.’ Hij neemt woorden in de mond als ‘kinderlijke puberale mindset’, waarin je probeert een braaf kind te zijn met het vooruitzicht op goed karma. Hij pleit voor het volkomen doorvoelen van emoties, voordat ze kunnen oplossen in puur zijn. Je kunt ontdekken wat het leven door jou wil doen door de spontane stroom van levensenergie zich te laten uiten. En door jezelf aan jezelf te spiegelen wordt het bewustzijn een scheppende bron, meer dan door alleen de getuige te zijn. Laat je bewustzijn dus de totaliteit van de ervaring omarmen. Hoe meer onverwerkte ervaringen iemand heeft, hoe minder levensenergie er beschikbaar is. Schreeuw, dans, huil, uit je rauwe gevoelens, niet je verhalen, verwelkom ze, is zijn boodschap, en word stil, luister naar diepere stromen. Verdraag het niet-weten. Hij schaaft ook aan het concept van non-dualiteit, dat altijd de ‘nabije vijand’ is van de directe ervaring van non-dualiteit, ervaring zonder enige ingebeelde scheiding van zien, ziener en het geziene, een trilling van bewustzijn.
Pracho Margreet Biesheuvel voor Inzicht, jaargang 28 – 3, september 2026
Een kritisch betoog over de bijna-waarheden van spirituele leringen die in de huidige cultuur populair
zijn. Christopher D. Wallis betoogt dat deze zogenaamde waarheden — zoals ‘Je creëert je eigen werkelijkheid’ of ‘Volg je bliss’ — eerder
schade aanrichten dan wijsheid bieden. Hij analyseert de valkuilen van de moderne spiritualiteitsindustrie en laat zien hoe oppervlakkige
platitudes een vrijer en betekenisvoller leven in de weg kunnen staan. Naast deze kritische analyse biedt hij een alternatief perspectief:
hoe men zich kan bevrijden van deze schijnbare waarheden en een diepgaandere spirituele weg kan bewandelen. Diepgravend en bezield
geschreven. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep met verregaande interesse in het onderwerp.
Christopher D. Wallis, ook bekend als Hareesh, is een spiritueel beoefenaar en leermeester. In het verleden deed hij onderzoek naar
spirituele ervaring binnen het tantrische Shaivisme. Eerder schreef hij ‘Tantra Illuminated’ en ‘The Recognition Sutras’.
september 2026
NDB Biblion publiceert aanschafinformaties (korte besprekingen) over recent verschenen boeken.
Deze spelen een belangrijke rol bij de selectie in de Nederlandse openbare bibliotheken.