In de geest van Maria Montessori
Leer mij het zelf te doen
ISBN: 9789493394018
NUR: 370
Prijs: € 10,-
Uitvoering: paperback met flappen
Formaat: 10 x 15 cm
Omvang: 32 pagina’s
Omslagontwerp: Steef Liefting
Een reeks kleine boekjes waarin grote denkers, doeners en dichters van waar ook ter wereld antwoord geven op moeilijke vragen
Wie is Maria Montessori?
Maria Montessori (1870-1952) was een in Italië geboren arts en pedagoog. Na het afronden van haar medicijnenstudie werd ze in 1896 de eerste vrouwelijke kinderarts in Italië. Ze ging werken met kinderen die bestempeld waren als ‘idioot’ en ontdekte dat hun ontwikkelingsachterstand te wijten was aan een gebrek aan speelgoed en leermiddelen. Geïnspireerd door twee vooruit- strevende artsen begon ze materiaal te ontwikke- len dat de zintuigen van deze kinderen prikkelde. Zo werd ze de grondlegger van het Montessori- onderwijs, dat als motto heeft: Leer mij het zelf te doen.
Over de In de geest van-reeks en de makers
In deze reeks kruipt het topduo Bette Westera en Sylvia Weve in de geest van grote denkers, doeners en dichters uit verschillende windstreken en periodes, en bewerken deze verhalen tot kleine pareltjes in woord en beeld. In elk boekje wordt antwoord gegeven op een belangrijke levensvraag aan de hand van het gedachtegoed van een bekende figuur. Op eenvoudige, kernachtige en creatieve wijze maakt de lezer zo kennis met prachtige wijsheden uit allerlei tijden en culturen.
Bette Westera en Sylvia Weve wonnen met hun kinderpoëziebundels Griffels, Penselen en andere belangrijke prijzen. In deze serie richten ze zich tot de volwassen lezer. Voor twee nieuwe boekjes in de serie In de geest van kropen ze in de geest van Annie M.G. Schmidt en Maria Montessori. Ze bewerkten de kern van hun gedachtegoed tot kleine pareltjes in woord en beeld. Samen met ontwerper Steef Liefting geven ze volwassen lezers een inkijkje in de levensfilosofie van deze twee invloedrijke vrouwen.
Recensie
Jan Stoel
Jan Stoel (1954) heeft vijfentwintig jaar in het primair onderwijs gewerkt, waarvan zeventien als directeur van een basisschool. Daarna is hij zeventien jaar werkzaam geweest in de culturele sector, in de cultuureducatie. Passies: literatuur, geschiedenis, non-fictie en beeldende kunst.
De hand die loslaat
Wie na het zien van de speelfilm Maria Montessori (2023) denkt dat Montessori vooral een vernieuwende onderwijsmethode bedacht, zal in In de geest van Maria Montessori – Help mij het zelf te doen, geschreven door Bette Westera, met illustraties van Sylvia Weve, verrast worden. Waar de film de vrouw Maria Montessori volgt in haar strijd om haar pedagogische ideeën een plaats te geven, laat dit prentenboek vooral de ziel van die ideeën zien. Het vertelt geen levensverhaal, maar maakt een manier van kijken voelbaar. Niet de volwassene staat centraal, maar het kind. Niet het aanleren, maar het ontdekken. Niet sturen, maar begeleiden.
Aangekomen
Opmerkelijk genoeg begint dit boek niet bij het begin. Het openingsgedicht heet Eindelijk. Dat woord blijkt zorgvuldig gekozen. Het is geen vertrekpunt, maar een bestemming. Er spreekt een kind dat zich eindelijk gezien voelt. Eindelijk is er een volwassene die niet meteen antwoorden geeft, maar vragen stelt. Die niet voortdurend verbetert, maar ruimte laat om zelf te ontdekken.
“Eindelijk iemand die ons begrijpt.”
Ook Sylvia Weve laat zien dat er iets bereikt is. Haar kinderen bewegen vrij door de pagina’s. Ze lijken nauwelijks nog begrensd door de volwassenen om hen heen. De eerste illustraties ademen vrijheid. Pas daarna draait Westera de tijd als het ware terug. De bundel stelt vervolgens de vraag die het hele boek draagt: hoe bereik je dat vertrouwen?
De weg
Het antwoord ligt besloten in de zin die onlosmakelijk met Maria Montessori verbonden is:
“Help mij het zelf te doen.”
Die woorden vormen het hart van de bundel. Niet omdat kinderen alles alleen moeten kunnen, maar omdat echte hulp uiteindelijk overbodig probeert te worden.
Westera schrijft daarover niet als pedagoog, maar als dichter. Haar taal is licht, muzikaal en bedrieglijk eenvoudig. Korte regels, subtiele herhalingen en een natuurlijk ritme geven de gedichten iets vertrouwds, alsof een volwassene en een kind samen hardop nadenken. Ze schrijft niet óver Montessori; ze schrijft zoals Montessori naar kinderen keek.
Nergens probeert Westera haar ideeën uit te leggen. Ze laat ze ervaren. Achter gewone woorden gaan grotere gedachten schuil.
“Achter al die goedbedoelde regels
gaat een arsenaal aan angsten schuil.”
In twee regels verschuift het perspectief. Niet het kind staat ter discussie, maar de volwassene. Zonder verwijt, zonder opgeheven vinger. Alleen met de uitnodiging om opnieuw te kijken.
Daar tegenover zet Westera nieuwsgierigheid.
“Vind je haaien boeiend? Ga op zoek
naar een lekker spannend haaienboek.”
Leren begint niet bij een lesprogramma, maar bij verwondering. Juist doordat Westera speelsheid en bezinning voortdurend afwisselt, blijven haar gedichten lang in het hoofd van de lezer rondzingen.
De hand
Wie alleen de gedichten leest, mist een tweede verhaal.
Sylvia Weve vertelt dat zonder veel woorden. Al vroeg verschijnen grote volwassenenhanden. Ze wijzen, sturen, beschermen en corrigeren. Soms lijken ze groter dan de kinderen zelf.
Gaandeweg veranderen die handen, bijna ongemerkt. Ze grijpen steeds minder in. De kinderen nemen letterlijk meer ruimte op de bladzijde in. Ze bouwen, spelen, vallen, proberen opnieuw en ontdekken de wereld op eigen kracht.
Met een beperkt kleurenpalet, veel witruimte en ogenschijnlijk eenvoudige vormen bouwt Weve een rijke beeldtaal op. Geen illustratie staat op zichzelf; iedere bladzijde is een volgende stap in hetzelfde verhaal. Het is alsof zij zichtbaar maakt wat Montessori bedoelde: opvoeden is niet steeds méér doen, maar steeds minder hoeven doen.
Trede voor trede
Het mooiste beeld bewaart Weve tot het einde.
Een kind beklimt een paarse trap. Naast haar is nog altijd een hand aanwezig. Niet om haar op te tillen, maar om nabij te zijn. De hand ondersteunt zonder over te nemen.
Daarmee vat Weve het hele Montessori-gedachtegoed samen in één beeld. Niet de volwassene klimt voor het kind naar boven. Het kind zet zelf de volgende stap.
De laatste regels sluiten daar naadloos op aan.
“Geen punt,
je kunt het, echt,
ik zal je helpen.
Blijf proberen.
Dat is groeien.
Dat is leven.
Dat is leren.”
Nu wordt duidelijk waarom Westera de bundel met de bestemming liet beginnen. Eerst laat zij zien wat vertrouwen oplevert. Daarna pas hoe dat vertrouwen ontstaat. De trap verbeeldt die ontwikkeling trede voor trede.
Meer dan…
In de geest van Maria Montessori – Help mij het zelf te doen is een evenwichtige uitgave. Tekst, illustraties en vormgeving versterken elkaar voortdurend; samen vertellen ze één verhaal.
Misschien zet Westera de tegenstelling tussen traditionele opvoeding en Montessori af en toe iets scherper aan dan nodig is. Ook regels kunnen immers uit liefde voortkomen en veiligheid bieden. Het is de enige kleine kanttekening bij een boek dat verder opmerkelijk goed in balans is.
Dit boek is misschien nog meer voor volwassenen. Niet omdat het uitlegt hoe je moet opvoeden, maar omdat het een veel moeilijkere vraag stelt: durf je een kind werkelijk de ruimte te geven om zelf te groeien?
Wie de laatste bladzijde omslaat, houdt vooral één beeld vast: een kind dat zelf de trap beklimt, terwijl een hand niet langer trekt, maar loslaat. Soms vertelt één illustratie meer dan een hele pedagogische theorie.
In de geest van is een laagdrempelige cultuurfilosofische reeks waarin auteur Bette Westera en illustrator Sylvia Weve in de geest kruipen van grote denkers, doeners en dichters, zoals Annie M.G. Schmidt, Maria Montessori en Omar Khayyám. In elk boekje wordt antwoord gegeven op een belangrijke levensvraag.
5 sterren
Jan Stoel, voor De Boekenkrant, juli 2026
Recensie
Een prachtig vormgegeven reeks waarin woord en beeld elkaar perfect aanvullen
‘Bette Westera schrijft toegankelijk, poëtisch en met veel zorg. Het is duidelijk dat over ieder woord is nagedacht; geen zin is overbodig. Met weinig woorden weet ze de kern van het gedachtegoed van iconische persoonlijkheden treffend te vangen. De teksten zijn inspirerend en nodigen uit om zelf verder na te denken. De speelse illustraties van Sylvia Weve sluiten daar naadloos op aan. Ze geven de boekjes warmte, humor en karakter en maken de filosofische thema’s verrassend toegankelijk. (…) Achter de toegankelijke teksten schuilt een verrassende diepgang, waardoor je vanzelf gaat nadenken over je eigen kijk op het leven.
De boekjes zijn overzichtelijk opgebouwd en lezen heerlijk weg. Je hebt ze misschien in een halfuur uit, maar de teksten en illustraties nodigen uit om ze later opnieuw open te slaan. Regelmatig bleef ik hangen bij een mooie zin of veelzeggende illustratie. Juist die momenten maakten dat ik even stil wilde staan bij de boodschap.
Thema’s als vrijheid, verwondering, liefde, moed, zelfvertrouwen en verbondenheid lopen als een rode draad door de reeks. Op een eenvoudige en begrijpelijke manier laten de boekjes zien dat grote levenslessen niet ingewikkeld hoeven te zijn. Door de combinatie van toegankelijke teksten en prachtige illustraties weten ze jong en oud te inspireren.
In de geest van is een prachtig vormgegeven reeks waarin woord en beeld elkaar perfect aanvullen. Bette Westera en Sylvia Weve slagen erin het gedachtegoed van inspirerende persoonlijkheden toegankelijk te maken zonder de diepgang te verliezen. Wat begon als nieuwsgierigheid naar vier kleurrijke boekjes, groeide uit tot een leeservaring die me liet glimlachen, ontroerde en uitnodigde om even stil te staan. Kleine boekjes met een verrassend grote impact, die je niet één keer leest, maar steeds opnieuw wilt openslaan.’
Kim Coenen op haar website Happykim.nl – augustus 2026
Recensie
Zo laten de auteurs door het weergeven van de kern van het verhaal zien dat we hier nog steeds van kunnen leren
‘Dit boek is geschreven en geïllustreerd rondom het thema Help mij het zelf te doen. Maria Montessori is in Nederland bekend van de scholen met dezelfde naam, onze zoon heeft hier ook op gezeten. Ze was een Italiaanse arts en pedagoog die materiaal ontwikkelde dat zintuigen prikkelt.
Het boek is geïllustreerd met een spelend meisje en in het begin hulp krijgt van ‘een hand’ maar het liever zelf doet. Het zijn totaal andere tekeningen dan in het eerste deel.
Het gaat over de opluchting om het zelf te mogen doen, verwoord in kleine gedichten. Over lichaamstaal en regels. En dat achter regels vaak angst schuilgaat. Zo laten de auteurs door het weergeven van de kern van het verhaal zien dat we hier nog steeds van kunnen leren.
Het zijn stuk voor stuk mooie cadeau boeken om te zien en door haar formaat ook goed om mee te nemen, stel dat je ergens iets over wilt zeggen. Dan kun je altijd naar deze teksten verwijzen. Bekende en minder bekende personages lijken nog even wat te willen zeggen in deze serie.
Door het uiterlijk en het feit dat het een serie is wordt de wens om deze boeken te verzamelen wel heel groot.
Wel een waarschuwing om er voorzichtig mee om te gaan omdat de pagina’s snel loslaten.’
Diane Kooistra op Hebban.nl – juli 2026
Bekijk ook deze boeken uit de serie In de geest van:
